بررسی وضعیت قرنطینه

استاد حمید وحیدی* در بخش دوم گفتگوی خود با مناط به موضوع شناسی قرنطینه و تفاوت آن با ایزوله پرداخته اند. همچنین در پایان در خصوص نحوه تعامل اهل بیت علیهم السلام با بیماران جذامی واگیردار نکاتی را مطرح کرده اند. اهم نکات این بخش به شرح ذیل است:

🔸 موضوع شناسی قرنطینه

در موضوعات پزشکی باید به تفاوت دو واژه «قرنطینه» و «ایزوله» توجه کرد. ایزوله به معنای جداسازی بیمارانی است که تردیدی در ابتای آنها وجود ندارد؛ اما قرنطینه به معنای ایجاد مانع برای  افراد مشکوک به بیماری است نه افرادی که به نحو قطعی مبتلا هستند. آنچه از موضوع قرنطینه بر  می­آید این است که قرنطینه به نوعی ایجاد مانع از رسیدن ضرر به مسلمانان و افراد بشر بطور عام است و طبق «لاضرر و لاضرار»[1] اسلام مخالف ضرر رساندن به دیگران است.

تفاوت این دو موضوع باید در بررسی های فقهی لحاظ شود زیرا می­تواند تأثیرات مهمی را در پی داشته باشد. اگر پیامبر اکرم (ص) فرموده اند که از افراد مجزوم فاصله بگیرید[2] این مربوط به مسئله ایزوله است، اما موضوعی که در شرایط فعلی درگیر آن هستیم مربوط به قرنطینه و جداسازی افراد مشکوک به بیماری است.

🔸 بیانی در خصوص تعارض بدوی روایات

در روایات از سویی از تعامل با اشخاصی که مبتلا به بیماری واگیردار هستند نهی شده‌ایم[3]  و از سوی دیگر شاهد این نقل هستیم که اهل بیت علیهم السلام با آنها تعامل داشته و حتی هم سفره شده‌اند.[4] به همین جهت، این مسئله محتاج به بررسی دلالی و فقه الحدیثی می باشد.

وجه جمعی که به نظر می رسد این است که روایاتی که امر به فاصله از بیماران واگیردار می کند، اشاره به این وجه دارد که به لحاظ پزشکی و بهداشتی باید از آنان اجتناب کرد و بدین سبب این دسته از روایات مربوط به جنبه بهداشتی موضوع هستند. از سوی دیگر روایاتی که بیانگر هم سفره شدن اهل بیت علیهم السام با بیماران واگیردار است، حاوی این پیام است که پرهیز و دوری کردن از بیماران نباید به معنای تحقیر و اهانت به شخصیت این افراد تلقی شود. به عبارت دیگر اگر ما از بیماران مجزوم دوری می کنیم این بدین معنی نیست که ما آنها را مبغوض شمرده، طردشان می کنیم و آنان را مستحق اهانت می‌دانیم.

متأسفانه در فرهنگ مسیحیت در قرون وسطی این مسئله مطرح بوده که افراد مجزوم را مبغوضین خدا و مورد بلای از روی سخط الهی می‌دانستند. در نقل های تاریخی نیز داریم که این بیماران را به محیط‌های جدای از جامعه بشری می‌بردند و در آنجا رها می‌کردند و آنها با وضع بسیار رقت انگیزی در آن محیط جان می‌دادند.[5]

*مدرس سطوح عالی
[1] كافي (ط – دار الحديث)، ج 10 ، ص: 4
[2] فِرَّ مِنَ الْمَجْذُومِ فِرَارَكَ مِنَ الْاسَد-من لا يحضره الفقيه، ج ۳، ص: ۵۵۷
[3] فِرَّ مِنَ الْمَجْذُومِ فِرَارَكَ مِنَ الْأَسَد-من لا يحضره الفقيه، ج‏۳، ص: ۵۵۷
[4] الكافي (ط – الإسلامية)، ج‏۲، ص: ۱۲۳
[5] Covey, Herbert C. (2001). “People with leprosy (Hansen’s disease) during the Middle Ages”

ارسال دیدگاه

توجه: برای ارسال پیام لازم است همه فیلدها پر شود.